Με έντονη ανησυχία για τη συμπεριφορά, την ψυχολογία και τη γενικότερη πορεία των νέων ανθρώπων πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Thermopylae Forum 2026 η 4η θεματική ενότητα με τίτλο «Ανήλικοι σε κρίση: Τι συμβαίνει με τους νέους; Παραβατικότητα, εθισμός και επιρροή του ψηφιακού κόσμου».
Η συζήτηση άνοιξε έναν ευρύ διάλογο γύρω από ένα κοινωνικό φαινόμενο που, όπως επισημάνθηκε, παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις και επηρεάζει βαθιά παιδιά, οικογένειες και σχολική κοινότητα.
Η ανήλικη παραβατικότητα αλλάζει μορφή
Κατά τη διάρκεια της θεματικής ενότητας που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 16 Μαΐου στο Καινοτομικό Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη νέα εικόνα της ανήλικης παραβατικότητας. Οι συμμετέχοντες τόνισαν πως τα περιστατικά εμφανίζονται πλέον πιο σκληρά, πιο επιθετικά και αφορούν παιδιά ολοένα μικρότερης ηλικίας. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι το ψηφιακό περιβάλλον επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά σκέφτονται, αντιδρούν και διαμορφώνουν πρότυπα συμπεριφοράς.
Ο ρόλος των social media και των αλγορίθμων
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρέθηκε η τεράστια επιρροή που ασκούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην καθημερινότητα των παιδιών. Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στη δύναμη των αλγορίθμων και στον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές πλατφόρμες επηρεάζουν τη σκέψη, την αυτοεικόνα και τις αντιδράσεις των ανηλίκων.
Την ίδια στιγμή, έγινε λόγος για την αδυναμία, αλλά και την καθυστερημένη αντίδραση, θεσμών όπως η οικογένεια και το σχολείο, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η ψηφιακή εποχή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση. Οι ειδικοί ξεκαθάρισαν πως περιστατικά βίας, κακοποίησης, εθισμού και αυτοτραυματισμού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά ή μόνο με τιμωρητική λογική.
Όπως τονίστηκε, απαιτείται οργανωμένη και συντονισμένη δράση, αλλά και ουσιαστική ενίσχυση των μηχανισμών που στηρίζουν τους ανήλικους. Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη να μπουν σαφέστερα όρια στο ψηφιακό περιβάλλον, να ενισχυθεί η ψηφιακή παιδεία και να προστατευθούν τα παιδιά από περιεχόμενο που μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο ή επιβλαβές.
Η παρέμβαση του Μανώλη Σφακιανάκη
Ο αντιστράτηγος ε.α. της ΕΛ.ΑΣ. και πρώην επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Μανώλης Σφακιανάκης, μίλησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο για την ευθύνη των ενηλίκων απέναντι στα παιδιά.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Δεν έχουμε πρόβλημα ανηλίκων. Έχουμε πρόβλημα ενηλίκων που άφησαν τα παιδιά τους στα χέρια των αλγορίθμων. Το TikTok ανέλαβε την ανατροφή, το YouTube έγινε ο “πατέρας”, το Instagram καθόρισε την αξία και εμείς θεωρούσαμε επιτυχία το ότι τα παιδιά μας είχαν ησυχάσει. Και τώρα αναρωτιόμαστε γιατί αυξάνεται η παραβατικότητα ή γιατί τα παιδιά δεν αντέχουν ούτε μια απόρριψη».
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στις συνέπειες της αδιαφορίας και της υπερβολικής έκθεσης των παιδιών στις οθόνες. «Δώσαμε στα παιδιά οθόνες και αδιαφορία και τώρα βλέπουμε ολόκληρες γενιές να βρίσκονται σε κρίση. Το ζήτημα είναι αν έχουμε το θάρρος να το παραδεχτούμε», είπε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στη βία ανηλίκων και στις διαδικτυακές συμμορίες, υποστήριξε πως όταν ένα παιδί περνά ατελείωτες ώρες μόνο του μπροστά σε μια οθόνη, συμμετέχοντας σε βίαια παιχνίδια και διαδικτυακές ομάδες, δεν μπορεί αργότερα η κοινωνία να εκπλήσσεται από την αύξηση τέτοιων φαινομένων.
«Η λύση ξεκινά από το σπίτι»
Ο Μανώλης Σφακιανάκης τόνισε επίσης πως η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην αστυνομική παρέμβαση ή στην τιμωρία των ανηλίκων.
Όπως είπε, η ουσιαστική αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει μέσα από την οικογένεια και την καλλιέργεια σωστής κουλτούρας στο σπίτι. «Δεν γίνεται να αφήνεις ένα παιδί όλη μέρα μπροστά σε μια οθόνη ή σε ένα καρότσι να παρακολουθεί βίντεο στο YouTube. Τα παιδιά χρειάζονται προσοχή, παρουσία και ουσιαστική επαφή. Δεν γεννιόμαστε καταθλιπτικοί. Γινόμαστε», κατέληξε.
